Istorija manastira

Josif Veselić davne 1861. godine zapisao je: ” tako je ovaj manastir Sv.Petke podignut na jednom vrlo lepom uzvišenom i ljupkom mestu,od koga se nadaleko na sve strane dade videti i gotovo da bi se moglo reći da ni jedan manastir nije na lepšem i udesnijem mestu a ni na čistijem vazduhu nego ovaj u našoj otadžbini “. Po M-Dž.Milićeviću potiče iz srednjeg veka a obnovljen je 1824. godine,pominje i da u manastiru počiva bezimeni Sinait.

Postoje razne predpostavke o nastanku manastira Sveta petka. Uglavnom se svi slažu da je sagrađen u srednjem veku. Č.Marjanović navodi da je manastir sagrađen 1369. godine kada je jedan od Sinajaca imao ovde crkvu.

Srpski srednjevekovni izvori ne pominju ovaj manastir,ali se zato pominje selo Izvor i Gornja Mutnica. Selo Izvor se prvi put pominje u povelji od 20. januara 1427.godine kojom je Despot Stefan Lazarević darovao neka sela lavri Sv.Atanasija na Svetoj Gori. Pored drugih sela,darovao je selo Izvor u Petrusu sa mimohodnom carinom kao što je bila ranije.S obzirom da despot Stefan izrikom kaže da on daruje Izvor lavri,verovatno je,bar jedno duže vreme do tada,Izvor pripadao vladarskom posedu. Ako je današnji manastir Sveta Petke gotovo izvesno nastao upravo u vreme kneza Lazara ili u vreme despota Stefana,onda to znači da je verovatno nastao na vladarskom posedu. Vrlo verovatno je da su Lazarevići,ako ne ktitori,a ono bar priložnici ovog svetog mesta.

Austrougarski kartografi su 1718. godine u dolini Crnice ucrtali više manastira : Davidovac,Svatu Petku kod Popovca,dva manastira u Zabregi i Sisojevac. U dolini reke Grze nije tada ucrtan ni jedan manastir. Međutim po tom popisu,popisana su naseljena mesta,pored ostalih i Izvor (8 domova),Mutnica (3 doma) i Lešje (6 domova ).

About the author: Milovanović Siniša

Оставите одговор